Folklor İnstitutundan yeni töhfə
Pandemiya dövrünün çətinliklərinə baxmayaraq AMEA Folklor İnstitutu Azərbaycan folklorunun toplanması və nəşri sahəsində fəaliyyətini yorulmadan davam etdirir. “Elm və təhsil” nəşriyyatında yenicə çapdan çıxmış “Tovuz folklor örnəkləri” kitabının ikinci cildi də bu istiqamətdə atılmış növbəti addımlardan biridir. İnstitut tərəfindən Tovuz folkloruna dair ilk toplu 2017-ci ildə nəşr olunub. Həmin kitaba rayondan toplanmış nağıl və lətifələr daxil edilib. Növbəti kitabda isə bölgədən toplanmış digər janrlar – əfsanələr, rəvayətlər, bayatılar, uşaq şeirləri, atalar sözləri, aşıq rəvayətləri, həmçinin nağıl və lətifələr yer alıb.
Kitabda peyğəmbərlər və dini şəxslər haqqında, bozalqanlı, hətəmalılar, yekallar, öysüzlü, Çoban dağı, Mutu dərə, Torpaq qala, Murğuz ocağı, Haça qaya, Soltan körpüsü kimi tayfa və yer adlarına dair maraqlı əfsanə və rəvayələr verilib. Bundan əlavə, topluda vaxtilə bölgədə yaşamış Nəsib sultan, Allahyar bəy, Kalva Əsəd, Kal, Maşa Murad, Qara Tanrıverdi, Telli Əsəd, Qaçaq Kərəm, Əyyar İsrafil, Mirəli ağa, Şıx Sədi, Seyid Əziz haqqında maraqlı rəvayətlər yer alıb. Topludakı 13 nağıldan yalnız biri – “İki qardaş” nağılı yeni süjetdir, digər nağıllar isə ənənəvi süjetlərin variantlarıdır və maraqlı söyləyici təhkiyyəsi ilə seçilirlər. “Aşıq rəvayətləri” bölməsində isə bölgədəki aşıqlardan – Əlixan Niftəliyev, İdris Abdullayev, Məhəmməd Qasımoğlu, Çovdaroğlu Məhəmməddən yazıya alınmış rəvayətlər verilmişdir. Elmi auditoriya üçün nəzərdə tutulmuş bu kitabda folklor örnəkləri bölgənin ləhçə və şivə xüsusiyyətləri gözlənilməklə çap olunub.
Layihənin rəhbəri Folklor İnstitutunun direktoru, akademik Muxtar Kazımoğlu-İmanovdur. Folklor örnəklərinin toplayıcıları isə Folklor İnstitutunun “Folklorun toplanması və sistemləşdirilməsi şöbəsi”nin müdiri, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru İlkin Rüstəmzadə və Səyyarə Qasımovadır.
|