AZƏRBAYCAN ALİMİNİN ORXON EKSPEDİSİYASI
Türk tarixi, ədəbiyyatı, dili və mədəniyyəti üçün müstəsna əhəmiyyət kəsb edən Orxon abidələri Monqolustan ərazisindədir. Onların
ümumi sayı 50-dən artıq olsa da, bu abidələr arasında üçü xüsusilə əhəmiyyətlidir. Bunlar Göytürk dövlətinin başçısı Bilgə xaqanın, onun
kiçik qardaşı, məşhur sərkərdə Gültəkinin və ulu vəzir Tonyukukun şərəfinə qoyulmuş abidələrdir. Ölkəmizin ali məktəblərinin filologiya fakültələrində tədris olunan bu abidələri indiyə qədər Azərbaycanın heç bir universitet müəllimi və AMEA əməkdaşı şəxsən görməmiş, tədqiq etməmiş, fotoşəkillərini çəkməmişdi.
Bu xoşbəxtlik AMEA Folklor İnstitutunun Qorqudşunaslıq şöbəsinin böyük elmi işçisi və Bakı Dövlət Universitetinin bədii tərcümə
laboratoriyasının müdiri,filologiya elmləri doktoru Ramiz Əskərə nəsib olmuşdur. Alim bu yaxınlarda Orxon abidələrini tədqiq etmək üçün Monqolustana bir həftəlik ekspedisiyaya getmişdir.
Ramiz Əskər Monqolustan paytaxtından təxminən 450 km məsafədə,əski Qaraqorum şəhəri yaxınlığında yerləşən Bilgə xaqan və Gültəkin abidələrini ziyarət etmiş, onların indiki vəziyyəti ilə tanış olmuş,tədqiqat işləri aparmışdır. O, Ulan-Batordan 70 km şərqdə yerləşən Tonyukuk abidəsini də eyni şəkildə tədqiq etmişdir. Ekspedisiyadan
qayıtdıqdan sonra alim Bilgə xaqan, Gültəkin və Tonyukuk abidələrinin 120 x 60 sm ölçüsündə böyüdülmüş dörd rəsmini Bakı Dövlət
Universitetinə hədiyyə etmişdir. Hazırda Ramiz Əskər Orxon abidələri albomu üzərində çalışır. Burada Monqolustanda yerləşən 50-dən çox
abidənin rəngli fotoşəkilləri, ölçüləri,koordinatları, müasir vəziyyəti və s. haqqında geniş məlumat veriləcək. |